CZASOPISMO INSTYTUTU HISTORII UJK w Kielcach

ALMANACH HISTORYCZNY

ISSN 1642-4530

 

Autor Małgorzata Karkocha ((Uniwersytet Łódzki) ORCID:0000-0002-7747-949X 
Tytuł Opis kościoła parafialnego w Brzegach z 1884 roku
Title Description of the parish church in Brzegi of 1884
DOI 10.25951/4417 
Słowa kluczowe Brzegi, kościół parafialny, edycja źródłowa, 1884 r.
Keywords Brzegi, parish church, source edition, 1884
Strony 441–455
Pełny tekst / full text
Tom 23

Streszczenie

Brzegi to niewielka miejscowość w powiecie jędrzejowskim, leżąca nad Nidą. Znajduje się tam murowany kościół parafialny pw. św. Mikołaja, wzniesiony w 1864 r. według projektu Henryka Marconiego, zniszczony w czasie groźnego pożaru w 1954 r. i odbudowany w latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia. Z dawnego wyposażenia zachował się m.in. barokowy ołtarz główny i łaskami słynący wizerunek Matki Boskiej Szkaplerznej, uratowany przez parafian z płonącej świątyni. Przykościelna murowana dzwonnica pochodzi z 1883 r. Publikowany dokument zo-stał sporządzony w 1884 r. przez miejscowego proboszcza, ks. Romana Płoszczyckiego. Przed-stawia wygląd i stan kościoła parafialnego, jak również pozostałych zabudowań kościelnych (plebania, dzwonnica, organistówka). O wartości tego źródła świadczy niewątpliwie jego boga-ta warstwa informacyjna, przy czym wiele z opisanych w nim zabytków nie przetrwało do na-szych czasów: padły łupem austriackich władz okupacyjnych (dzwony) bądź zostały strawione przez ogień (elementy wyposażenia).

Summary

Brzegi is a small village in Jędrzejów district, located on the Nida river. There is situated a brick parish church of St. Nicholas, designed by Henryk Marconi and built in 1864. It got destroyed during a dangerous fire in 1954 and was rebuilt in the 1960s. Some elements of the old interior decoration survived the fire, among others, the Baroque high altar and the miraculous painting of Our Lady of the Scapular, rescued by parishioners from the burning church. The masonry bell tower next to the church is dated to 1883. The document published here was drawn up in 1884 by the local parish priest, Father Roman Płoszczycki and presents the appearance and condition of the parish church as well as the remaining church buildings (the parsonage, the bell tower, the organist's house). The value of this source is undoubtedly confirmed by its rich informative content, while many of the monuments described in it have not survived to our times: they fell prey to the Austrian occupation authorities (the bells) or were consumed by fire (elements of the interior of the parish)