| Author |
Eugeniusz Niebelski (The John Paul II Catholic University of Lublin) ORCID:0000-0003-2668-6920 |
|---|---|
| Title | “Miechanik” Bratinsky – the Exile of 1863 and the Builder of Watermills in Siberia |
| DOI |
10.25951/14255 |
| Keywords | January Uprising, Kingdom of Poland, Siberia, Usole, Irkutsk, Leon Bratyński, water mills, Volhynia, Nieborów, Olyka, fate of Polish exiles. |
| Pages | 169–185 |
| Full text | |
| Volume | 27 |
Tekst opisuje losy uczestnika powstania styczniowego na Wołyniu i zesłańca Leona Bratyńskiego, szlachcica, którego ród wywodził się z Królestwa Polskiego; ojciec Michał związany
był pracą u Radziwiłłów w Nieborowie, a później u księcia Sanguszki w Sławucie na Wołyniu.
Z pewnością w Sławucie nauczył się Leon budownictwa gospodarczego. W 1863 r. brał udział
w powstaniu w powiecie zasławskim, a pojmany w walkach pod Minkowcami w maju, został
w Żytomierzu t.r. skazany na katorgę na Syberii. Na zesłaniu towarzyszyła mu dobrowolnie
żona Adela; w końcu 1864 r. znaleźli się obydwoje na katordze w Usolu nad Angarą; Leon
dorabiał tam na życie rysowaniem (jego prace nie są jednakże znane). Później w Telmie (w okolicach Usola), a następnie bliżej Irkucka budował m.in. młyny wodne. Z pomocą kilku kupców,
którym wybudował młyny, uzyskał u władz syberyjskich (na pewno za wręczone przez kupców
łapówki) w styczniu 1872 r. zwolnienie z zesłania. Jeszcze t.r. Bratyńscy przybyli do Warszawy.
W następnych latach Bratyński dzierżawił majątek na Podlasiu, później budował młyny w Królestwie, na Litwie, Ukrainie i Wołyniu. Po śmierci żony Adeli w 1876, następnego roku ożenił
się ponownie. Od 1888 pracował u Radziwiłłów w Ołyce, gdzie zmarł w 1904 r.
he text describes the fate of Leon Bratyński, a participant in the January Uprising in Volhynia
and exile, a nobleman whose family originated in the Kingdom of Poland. His father, Michał,
worked for the Radziwiłłs in Nieborów and later for Prince Sanguszko in Slavuta in Volhynia. It
was certainly in Slavuta that Leon learned the art of farm construction. In 1863, he participated
in the uprising in Zasław County , and after being captured in the fighting near Minkowce in
May, he was sentenced to hard labor in Zhytomyr. His wife, Adela, voluntarily accompanied
him in exile; in late 1864, they both found themselves in hard labor in Usol on the Angara River;
Leon supplemented his income by drawing (however, his works are unknown). Later, in Telma
(near Usol), and then closer to Irkutsk, he built watermills, among other things.